Uçak Yer Destek Donanımları

Uçak Yer Destek Donanımları Nedir?

Uçak yer destek donanımları; havaalanlarında ve havacılık tesislerinde uçaklara yer hizmeti sağlamak amacıyla kullanılan kaldırma, taşıma ve destek ekipmanlarıdır.

Bu ekipmanlar;

·        Yolcu merdivenleri

·        Uçak yükleme platformları (high loader)

·        Bagaj taşıma sistemleri

·        Push-back traktörleri

·        Yer güç üniteleri (GPU)

·        Yakıt ikmal platformları

·        Uçak bakım platformları

gibi sistemleri kapsar.

GSE ekipmanları; ağır yük kaldırma, yüksek erişim ve hassas konumlandırma gerektirdiği için arıza durumunda hem personel güvenliği hem de uçak hasarı açısından ciddi risk oluşturur.

Bu nedenle uçak yer destek donanımları mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Uçak yer destek donanımlarının tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standartlara dayanmaktadır:

·        TS EN 1915 Serisi – Uçak Yer Destek Ekipmanları

·        TS EN 12312 Serisi – Yolcu Merdivenleri ve Yer Ekipmanları

·        IATA AHM (Airport Handling Manual)

·        ICAO (International Civil Aviation Organization) Standartları

·        TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti

·        Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; yük kapasitesi, denge sistemleri, hidrolik sistemler, emniyet kilitleri ve operasyonel güvenliği kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Uçak yer destek donanımları, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında değerlendirilir.

Ekipmanın teknik niteliğine göre;

·        Kaldırma ve iletme ekipmanı

·        Yükseltilebilir platform

·        Endüstriyel araç

kategorilerinde periyodik kontrol zorunluluğu bulunmaktadır.

Genel uygulamaya göre:

·        Periyodik kontroller yılda en az bir (1) kez yapılır.

·        Statik yük testi, anma yükünün en az %125’i (1,25 katı) ile uygulanır (kaldırma sistemlerinde).

·        Hidrolik sistem ve denge ayakları kontrol edilir.

·        Fren sistemi ve hareket kontrol mekanizmaları incelenir.

·        Elektrik ve acil durdurma sistemleri test edilir.

·        Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.

·        Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Uçak yer destek donanımlarının güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

·        İlk kullanım öncesi

·        Önemli bakım ve onarım sonrası

·        Uzun süreli kullanım dışı kalma durumunda

·        Kaza sonrası

ekipmanın yeniden kontrol edilmesini sağlar.

Operatör Yükümlülüğü

İşveren, ekipmanı kullanacak personelin gerekli eğitim ve yetkilendirmeye sahip olmasını sağlar.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.