Sıvılaştırılmış Gaz Tankları (Yer Üstü / Yer Altı)

Sıvılaştırılmış Gaz Tankları Nedir?

Sıvılaştırılmış gaz tankları; LPG (Liquefied Petroleum Gas) başta olmak üzere propan, bütan veya benzeri basınç altında sıvılaştırılmış gazların depolanması amacı ile kullanılan basınçlı kaplardır.

Bu tanklar;

• Sanayi tesislerinde
• Akaryakıt istasyonlarında
• Fabrikalarda
• Otellerde
• Hastanelerde
• Toplu konut alanlarında

yakıt depolama amacıyla kullanılmaktadır.

Gaz, tank içerisinde belirli bir basınç altında sıvı fazda depolanır ve kullanım noktasında tekrar gaz fazına geçerek enerji üretiminde kullanılır.

Yer üstü tanklar açık alanda görünür şekilde konumlandırılırken, yer altı tanklar toprak altında gömülü şekilde tesis edilir. Her iki sistem de yüksek basınç ve yanıcı gaz içermesi nedeniyle patlama ve yangın riski taşır.

Bu nedenle mevzuat kapsamında düzenli periyodik kontrol zorunludur.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Sıvılaştırılmış gaz tanklarının tasarım, imalat ve kontrolleri aşağıdaki standart ve mevzuatlar kapsamında değerlendirilir:

• TS EN 13445 – Basınçlı Kaplar
• TS EN 12542 – LPG Tankları
• TS EN 12817 – LPG Tank Muayene ve Testleri
• TS EN 12819 – LPG Tank Periyodik Kontrolleri
• ADR – Tehlikeli Malların Karayolu ile Taşınması
• Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB – PED)
• Muhtemel Patlayıcı Ortamda Kullanılan Teçhizat Yönetmeliği (ATEX 2014/34/AB)

Bu standartlar tank gövdesi dayanımı, kaynak dikişleri, emniyet ventilleri, katodik koruma sistemi ve güvenlik mesafelerini kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Sıvılaştırılmış gaz tankları, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Basınçlı Kap ve Tesisatlar” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

• LPG tanklarının periyodik kontrolleri ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.
• Tank gövdesi, emniyet ventili, basınç göstergesi ve bağlantı ekipmanları kontrol edilir.
• Yer altı tanklarında katodik koruma sistemi kontrolü yapılır.
• Gerekli durumlarda tahribatsız muayene yöntemleri uygulanır.
• Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.
• Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

LPG tanklarının güvenli şekilde çalışmasını sağlamak, bakım ve periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

• Kurulum sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası
• Yer değişikliği sonrası
• Arıza veya kaza sonrası

tankların yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Tank gövdesinde, basınç taşıyan kısımlarda veya bağlantı ekipmanlarında yapılan önemli bakım sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 7/A – Patlayıcı Ortamda Kullanılan Ekipman

LPG tankları patlayıcı ortam kapsamında değerlendirilir. Uygunluk kontrolleri ilgili ATEX standartlarına göre yapılmalıdır.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.