Pnömatik Presler

Pnömatik Pres Nedir?

Pnömatik presler; sıkıştırılmış hava basıncı kullanarak kuvvet üreten ve genellikle küçük–orta ölçekli metal şekillendirme, perçinleme, montaj ve kesme işlemlerinde kullanılan pres tezgâhlarıdır.

Sistem genellikle;

• Pnömatik silindir
• Hava hattı ve regülatör
• Valf sistemi
• Basınç göstergesi
• Kontrol paneli
• Kalıp sistemi

bileşenlerinden oluşur.

Kapasiteleri genellikle 1 ton – 50 ton aralığındadır.

Pnömatik preslerde en büyük risk; yüksek hız nedeniyle operatörün elinin kalıp arasında sıkışmasıdır. Ayrıca hava basınç regülasyonu hatası ani strok hareketine neden olabilir.

Bu nedenle pnömatik presler periyodik kontrol ve güvenlik denetimine tabi iş ekipmanlarıdır.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

MADDE 4 – İşverenin Genel Yükümlülüğü

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

İşveren, iş ekipmanının güvenli şekilde kullanılmasını sağlar.

MADDE 7 – İş Ekipmanının Kontrolü

Makinalar;

• Kurulum sonrası
• Yer değişikliği sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası

kontrol edilmelidir.

EK-II – Asgari Şartlar

• Hareketli parçalar korunmalıdır.
• Acil durdurma sistemi bulunmalıdır.
• Güvenlik sistemleri devre dışı bırakılmamalıdır.

Makine Emniyeti Yönetmeliği

Pnömatik presler makine kapsamındadır ve;

• CE işareti
• Uygunluk beyanı
• Risk değerlendirmesi

zorunludur.

İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN ISO 16092 Serisi – Presler İçin Güvenlik Kuralları
• TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• TS EN ISO 13849 – Güvenlikle İlgili Kontrol Sistemleri
• TS EN 60204-1 – Makinalarda Elektrik Donanımı
• TS EN ISO 4414 – Pnömatik Sistemler Güvenlik Kuralları

Bu standartlar;

• Çift el kumanda sistemi
• Işık perdesi veya koruyucu muhafaza
• Hava basınç regülasyonu
• Emniyet valfleri
• Acil durdurma
• Güvenli kontrol devreleri

gibi teknik kriterleri belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Güvenlik Sistemlerini Aktif Tutma

• Çift el kumanda sistemini devre dışı bırakmaz.
• Koruyucu muhafazaları sökmez.

Pnömatik Sistem Güvenliği

• Hava hattı kaçak kontrolünü yaptırır.
• Basınç regülatörünü kontrol ettirir.
• Emniyet valflerinin çalışır durumda olmasını sağlar.

Periyodik Teknik Kontrol

• Silindir ve valf sistemlerini kontrol ettirir.
• Elektrik güvenlik devrelerini test ettirir.

Operatör Eğitimi

• Operatörlere pres güvenliği eğitimi verir.

Kayıt Tutma

Periyodik kontrol ve bakım kayıtlarını muhafaza eder.