Otomatik Gazlı Söndürme Sistemleri

Otomatik Gazlı Söndürme Sistemleri Nedir?

Otomatik gazlı söndürme sistemleri; yangını su kullanmadan, kimyasal veya inert gazlar aracılığıyla söndürmek amacıyla tasarlanan basınçlı yangın koruma sistemleridir.

Başlıca sistem türleri:

• FM-200 (HFC-227ea)
• Novec 1230
• CO₂ Söndürme Sistemleri
• Inert Gaz Sistemleri (IG-55, IG-541 vb.)

Bu sistemler genellikle;

• Elektrik panoları ve trafo odalarında
• Server ve veri merkezlerinde
• Arşiv ve müzelerde
• Telekomünikasyon odalarında
• Jeneratör ve UPS odalarında

kullanılmaktadır.

Sistem; yangın algılama paneli tarafından tetiklenir ve belirlenen tasarım konsantrasyonunda gazı korunan hacme boşaltarak yangını bastırır.

Silindir basınç kaybı, nozül tıkanması, kaçak hacim veya yanlış konsantrasyon tasarımı durumunda sistem görevini yerine getiremez. Bu nedenle otomatik gazlı söndürme sistemleri düzenli kontrol ve test gerektiren kritik tesisatlardır.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

MADDE 4 – İşverenin Genel Yükümlülüğü

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

• Gazlı söndürme sistemleri projeye uygun tesis edilmelidir.
• Sistemler çalışır durumda bulundurulmalıdır.
• Periyodik bakım ve kontroller yapılmalıdır.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

Gaz tüpleri ve silindirleri basınçlı kap kapsamında değerlendirilir ve periyodik kontrole tabidir.

İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN 15004 Serisi – Gazlı Söndürme Sistemleri
• ISO 14520 – Gazlı Yangın Söndürme Sistemleri
• NFPA 2001 – Clean Agent Fire Extinguishing Systems
• TS EN 12094 – Gazlı Söndürme Sistemleri Kontrol ve Geciktirme Donanımları
• TS EN 54 Serisi – Yangın Algılama Sistemleri

Bu standartlar;

• Tasarım konsantrasyonu
• Oda hacim hesapları
• Nozul yerleşimi
• Silindir basınç kriterleri
• Sızdırmazlık (door fan test) gereklilikleri
• Elektriksel kilitleme sistemleri

gibi teknik kriterleri belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Sistemlerin Çalışır Halde Tutulması

• Gaz silindir basınçlarını düzenli kontrol eder.
• Kontrol paneli ve algılama sisteminin çalışırlığını sağlar.

Periyodik Kontrol ve Test

• Yıllık genel sistem kontrolü yaptırır.
• Silindir hidrostatik test sürelerini takip eder.
• Oda sızdırmazlık testini (door fan test) yaptırır.

Eğitim ve Güvenlik

• CO₂ sistemlerinde personel güvenliği için tahliye prosedürlerini oluşturur.
• Uyarı levhalarının bulunmasını sağlar.

Kayıt Tutma

• Bakım, test ve dolum işlemlerini kayıt altına alır.