Otoklav

Otoklav Nedir?

Otoklav; basınçlı buhar kullanarak sterilizasyon işlemi yapan kapalı basınçlı sistemlerdir. Yüksek sıcaklık ve basınç altında mikroorganizmaların yok edilmesini sağlar.

Otoklavlar;

• Hastanelerde
• Laboratuvarlarda
• Tıbbi cihaz sterilizasyon alanlarında
• Diş kliniklerinde
• Gıda ve konserve üretim tesislerinde
• Kimyasal proses uygulamalarında

kullanılmaktadır.

Kapalı basınçlı sistem yapısı nedeniyle; kapak kilit sistemi arızası, basınç kontrol hatası, emniyet ventili arızası ve gövde zayıflaması durumlarında ciddi patlama ve yanma riski oluşabilir.

Bu nedenle otoklavlar mevzuat kapsamında basınçlı kap olarak değerlendirilir ve periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Otoklavların tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standart ve mevzuatlara dayanmaktadır:

• TS EN 13445 – Basınçlı Kaplar
• TS EN 285 – Büyük Buhar Sterilizatörleri
• TS EN 13060 – Küçük Buhar Sterilizatörleri
• EN ISO 17665 – Nemli Isı ile Sterilizasyon
• Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB – PED)
• Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; gövde dayanımı, kapak kilit sistemi, sterilizasyon güvenliği, emniyet ventilleri ve basınç kontrol ekipmanlarını kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Otoklavlar, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Basınçlı Kap ve Tesisatlar” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

• Otoklavların periyodik kontrolleri, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.
• Basınçlı gövde, kapak kilit sistemi ve emniyet ekipmanları kontrol edilir.
• Emniyet ventili ve basınç göstergeleri incelenir.
• Gerekli hallerde basınç testi uygulanır.
• Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.
• Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Otoklavların güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

• Kurulum sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası
• Arıza, kaza veya uzun süreli kullanım dışı kalma durumlarında

ekipmanın yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Basınç taşıyan gövde veya kilit sisteminde yapılan önemli bakım sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.