Mekanik Presler

Mekanik Pres Nedir?

Mekanik presler; volan, eksantrik mili ve krank mekanizması aracılığıyla mekanik enerjiyi kuvvete dönüştürerek metal şekillendirme, kesme, delme veya bükme işlemleri yapan takım tezgâhlarıdır.

Başlıca türleri:

• Eksantrik presler
• Kranklı presler
• Hızlı stroklu presler
• Tek kolonlu ve çift kolonlu presler

Bu makineler genellikle;

• Metal imalat sanayinde
• Sac şekillendirme tesislerinde
• Otomotiv yan sanayinde
• Çelik konstrüksiyon imalatında

kullanılmaktadır.

Preslerde;

• El sıkışması
• Kalıp arasında ezilme
• Çift strok riski
• Muhafaza eksikliği
• Volan kaynaklı mekanik riskler

ciddi iş kazalarına neden olabilir.

Bu nedenle mekanik presler periyodik kontrol ve güvenlik denetimine tabi iş ekipmanlarıdır.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

MADDE 4 – İşverenin Genel Yükümlülüğü

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

İşveren, iş ekipmanının güvenli şekilde kullanılmasını sağlar.

MADDE 7 – İş Ekipmanının Kontrolü

Makinalar;

• Kurulum sonrası
• Yer değişikliği sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası

kontrol edilmelidir.

EK-II – Asgari Şartlar

• Hareketli parçalar koruyucu muhafaza ile korunmalıdır.
• İki elle kumanda sistemi bulunmalıdır (gerektiğinde).
• Acil durdurma sistemi olmalıdır.

Makine Emniyeti Yönetmeliği

Mekanik presler makine kapsamındadır ve;

• CE işareti
• Uygunluk beyanı
• Risk değerlendirmesi

zorunludur.

İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN ISO 16092 Serisi – Presler İçin Güvenlik Kuralları
• TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• TS EN 60204-1 – Makinalarda Elektrik Donanımı
• TS EN ISO 13849 – Güvenlikle İlgili Kontrol Sistemleri

Bu standartlar;

• Çift el kumanda sistemi
• Işık perdesi güvenlik sistemleri
• Fren sistemi
• Çift strok önleme
• Acil durdurma
• Volan muhafazası

gibi teknik güvenlik kriterlerini belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Güvenlik Sistemlerinin Aktif Olması

• Çift el kumanda sistemini devre dışı bırakmaz.
• Işık perdesi ve fotosel sistemlerinin çalışır durumda olmasını sağlar.

Periyodik Kontrol

• Fren sistemini test ettirir.
• Volan ve eksantrik sisteminin mekanik kontrolünü yaptırır.
• Elektrik güvenlik devrelerini kontrol ettirir.

Operatör Eğitimi

• Pres operatörlerine özel eğitim verilmesini sağlar.

Kayıt Tutma

• Periyodik kontrol ve bakım kayıtlarını muhafaza eder.