Krenler (Köprülü, Portal, Mobil, Yükleyici, Kule, Kıyı Ötesi, Döner Kollu ve Benzeri)

Krenler Nedir?

Krenler; ağır yüklerin kaldırılması, taşınması ve konumlandırılması amacıyla tasarlanan mekanik kaldırma ve iletme ekipmanlarıdır.

Kren sistemleri genel olarak;

·        Çelik konstrüksiyon gövde

·        Kaldırma mekanizması (tambur, halat, zincir)

·        Motor ve redüktör sistemi

·        Fren sistemi

·        Limit switch ve emniyet donanımları

·        Yük sınırlayıcı sistemler

bileşenlerinden oluşur.

Kren türleri arasında;

·        Köprülü Krenler

·        Portal Krenler

·        Mobil (Lastikli / Paletli) Krenler

·        Yükleyici (Hiab) Krenler

·        Kule Krenler

·        Kıyı Ötesi (Offshore) Krenler

·        Döner Kollu (Pergel) Krenler

yer almaktadır.

Krenlerde halat kopması, aşırı yükleme, fren arızası veya konstrüksiyon zayıflığı ciddi iş kazalarına neden olabilir. Bu nedenle mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidirler.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Krenlerin tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standartlara dayanmaktadır:

·        TS EN 15011 – Köprülü ve Portal Krenler

·        TS EN 13001 – Krenler – Genel Tasarım Kuralları

·        TS EN 14439 – Kule Krenler

·        TS EN 12999 – Yükleyici Krenler

·        TS EN 13852 – Offshore (Kıyı Ötesi) Krenler

·        TS EN 60204-32 – Krenlerde Elektrik Donanımı

·        TS EN 12385 – Çelik Halatlar

·        Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; konstrüksiyon dayanımı, güvenlik katsayıları, yük testleri ve emniyet sistemlerini kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Krenler, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Kaldırma ve İletme Ekipmanları” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

·        Krenlerin periyodik kontrolleri ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.

·        Statik ve dinamik yük testleri gerçekleştirilir.

·        Test yükü, genellikle anma yükünün en az %125’i (1,25 katı) olarak uygulanır.

·        Halat, zincir, kanca, tambur ve fren sistemleri kontrol edilir.

·        Limit switch, yük sınırlayıcı ve acil durdurma sistemleri test edilir.

·        Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.

·        Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Krenlerin güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

·        Kurulum sonrası

·        Yer değişikliği sonrası

·        Önemli bakım ve onarım sonrası

·        Halat değişimi sonrası

·        Arıza veya kaza durumlarında

krenin yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Konstrüksiyon, yük kolu, halat sistemi veya fren sisteminde yapılan önemli değişiklik sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.