Kaçış Yolu Basınçlandırma Sistemleri ve Durum Tahliye Sistemleri

Kaçış Yolu Basınçlandırma Sistemleri Nedir?

Kaçış yolu basınçlandırma sistemleri; yangın anında merdiven kovası, asansör kuyusu ve güvenli kaçış alanlarına duman girişini engellemek amacıyla pozitif basınç oluşturan mekanik havalandırma sistemleridir.

Sistem;

• Basınçlandırma fanı
• Basınç sensörleri
• Otomatik kontrol panosu
• Yangın algılama sistemi entegrasyonu
• Tahliye damperleri

bileşenlerinden oluşur.

Amaç, kaçış merdivenlerinde duman girişini önleyerek güvenli tahliyeyi sağlamaktır.

Duman Tahliye Sistemleri Nedir?

Duman tahliye sistemleri; yangın sırasında oluşan dumanın kontrollü şekilde dışarı atılmasını sağlayan doğal veya mekanik sistemlerdir.

Başlıca sistem türleri:

• Mekanik duman tahliye fanları
• Çatı duman kapakları
• Atrium duman tahliye sistemleri
• Otopark duman egzoz sistemleri

Bu sistemler yangın anında görüş mesafesini artırır ve zehirli gaz birikimini azaltır.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

MADDE 4 – İşverenin Genel Yükümlülüğü

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik

Yönetmelik kapsamında:

• Yüksek binalarda kaçış merdivenleri basınçlandırılmalıdır.
• Kapalı otoparklarda mekanik duman tahliye sistemi bulunmalıdır.
• Sistemler yangın algılama sistemi ile entegre çalışmalıdır.
• Sistemler çalışır durumda bulundurulmalı ve periyodik test edilmelidir.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

Fanlar, motorlar ve kontrol sistemleri iş ekipmanı kapsamında güvenli kullanım ve kontrol yükümlülüğüne tabidir.

İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN 12101 Serisi – Duman ve Isı Kontrol Sistemleri
• EN 12101-3 (Duman Tahliye Fanları)
• EN 12101-6 (Basınçlandırma Sistemleri)
• TS EN 1366-10 – Yangın Dayanımlı Duman Kontrol Sistemleri
• TS EN 54 – Yangın Algılama ve Alarm Sistemleri

Bu standartlar;

• Basınç değerleri
• Hava debisi hesapları
• Fan dayanım sınıfları (F300, F400 vb.)
• Kapı açma kuvveti limitleri
• Otomatik senaryo çalışma prensipleri

gibi teknik gereklilikleri belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Sistemlerin Çalışır Halde Tutulması

• Fanların ve kontrol panellerinin aktif olmasını sağlar.
• Basınç sensörlerini düzenli kontrol ettirir.

Periyodik Test ve Bakım

• Fan testlerini yaptırır.
• Otomatik senaryo çalışmasını kontrol ettirir.
• Damper ve klapelerin çalışırlığını test eder.

Elektrik Güvenliği

• Yangın anında sistemin acil enerji kaynağına bağlı olmasını sağlar.

Kayıt Tutma

• Test ve bakım kayıtlarını muhafaza eder.