Kablolu Taşıma Tesisatları

Kablolu Taşıma Tesisatları Nedir?

Kablolu taşıma tesisatları; yük veya insan taşımak amacıyla çelik halat (kablo) sistemi üzerinden çalışan mekanik taşıma sistemleridir.

Bu sistemler genellikle;

• Teleferik ve telesiyej sistemleri
• Gondol hatları
• Maden taşıma hatları
• Endüstriyel kablolu yük taşıma sistemleri
• Turistik ve şehir içi kablolu ulaşım sistemleri

olarak kullanılmaktadır.

Sistem;

• Taşıyıcı halat,
• Çekme halatı,
• Tahrik ünitesi,
• Redüktör ve motor sistemi,
• Fren sistemi,
• Makara ve istasyon ekipmanlarından

oluşur.

Halat kopması, fren arızası, hat gerilimi kaybı veya mekanik sistem arızası durumunda ciddi yaralanma ve ölüm riski oluşabilir. Bu nedenle kablolu taşıma tesisatları mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Kablolu taşıma tesisatlarının tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standart ve mevzuatlara dayanmaktadır:

• TS EN 1709 – Kablolu Taşıma Tesisatları Güvenlik Gerekleri
• TS EN 12929 – Kablolu Taşıma Sistemleri Genel Güvenlik Kuralları
• TS EN 1907 – Halat Muayene Kuralları
• TS EN 12385 – Çelik Halatlar
• Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)
• AB 2016/424 Kablolu Taşıma Sistemleri Tüzüğü

Bu standartlar; halat dayanımı, taşıyıcı sistemler, fren mekanizmaları ve güvenlik ekipmanlarını kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Kablolu taşıma tesisatları, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Kaldırma ve İletme Ekipmanları” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

• Kablolu taşıma tesisatlarının periyodik kontrolleri, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.
• Halat sistemi, bağlantı noktaları ve taşıyıcı mekanizmalar kontrol edilir.
• Fren sistemleri ve acil durdurma sistemleri test edilir.
• Gerekli hallerde tahribatsız muayene yöntemleri uygulanır.
• Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.
• Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Kablolu taşıma tesisatlarının güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

• Kurulum sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası
• Halat değişimi sonrası
• Arıza veya kaza durumlarında

tesisatın yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Halat, fren sistemi veya taşıyıcı sistemlerde yapılan önemli değişiklik sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.