Hidrolik Presler

Hidrolik Pres Nedir?

Hidrolik presler; hidrolik sistem basıncı (yağ basıncı) kullanarak yüksek kuvvet üreten ve metal şekillendirme, kesme, bükme, kalıplama veya montaj işlemlerinde kullanılan takım tezgâhlarıdır.

Sistem genellikle;

• Hidrolik pompa
• Silindir (piston)
• Basınç hattı
• Valf grubu
• Yağ tankı
• Elektrik kontrol panosu

bileşenlerinden oluşur.

Kapasiteleri genellikle 10 ton – 1000 ton ve üzeri aralığındadır.

Hidrolik kaçak, basınç valfi arızası, çift el kumanda iptali veya ani basınç düşmesi ciddi iş kazalarına yol açabilir. Bu nedenle hidrolik presler periyodik kontrol ve güvenlik denetimine tabi makinelerdir.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

MADDE 4 – İşverenin Genel Yükümlülüğü

İşveren, çalışanların sağlık ve güvenliğini sağlamakla yükümlüdür.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

İşveren, iş ekipmanının güvenli şekilde kullanılmasını sağlar.

MADDE 7 – İş Ekipmanının Kontrolü

Makinalar;

• Kurulum sonrası
• Yer değişikliği sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası

kontrol edilmelidir.

EK-II – Asgari Şartlar

• Hareketli parçalar korunmalıdır.
• İki el kumanda sistemi bulunmalıdır (gerektiğinde).
• Acil durdurma sistemi olmalıdır.
• Basınç sistemleri güvenli tasarlanmalıdır.

Makine Emniyeti Yönetmeliği

Hidrolik presler makine kapsamındadır ve;

• CE işareti
• Uygunluk beyanı
• Risk değerlendirmesi

zorunludur.

İLGİLİ ULUSAL VE ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN ISO 16092-3 – Hidrolik Presler için Güvenlik Kuralları
• TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• TS EN 60204-1 – Makinalarda Elektrik Donanımı
• TS EN ISO 13849 – Güvenlikle İlgili Kontrol Sistemleri

Bu standartlar;

• Çift el kumanda sistemi
• Işık perdesi (light curtain)
• Basınç sınırlayıcı valfler
• Silindir kilitleme sistemi
• Acil durdurma
• Emniyet röleleri

gibi teknik güvenlik kriterlerini belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Güvenlik Sistemlerinin Aktif Tutulması

• Çift el kumanda ve ışık perdesi sistemlerini devre dışı bırakmaz.
• Emniyet valflerinin çalışır durumda olmasını sağlar.

Periyodik Teknik Kontrol

• Hidrolik kaçak kontrolü yaptırır.
• Basınç valflerini test ettirir.
• Fren ve durdurma sistemini kontrol ettirir.
• Elektrik güvenlik devrelerini test ettirir.

Operatör Eğitimi

• Pres operatörlerine özel güvenlik eğitimi verir.

Kayıt Tutma

• Periyodik kontrol ve bakım kayıtlarını muhafaza eder.