Endüstriyel Araçlar (Forklift, Transpalet, Yük ve Personel Taşıyıcı, Değişken Erişimli Araç, Sipariş Toplayıcı ve Benzeri)

Endüstriyel Araçlar Nedir?

Endüstriyel araçlar; yüklerin kaldırılması, taşınması ve istiflenmesi amacıyla kullanılan mekanik veya motorlu iş ekipmanlarıdır.

Bu grup içerisinde;

·        Forkliftler

·        Transpaletler (manuel ve elektrikli)

·        Yük ve personel taşıyıcı araçlar

·        Değişken erişimli araçlar (Telehandler)

·        Sipariş toplayıcılar

·        Reach truck sistemleri

yer almaktadır.

Bu araçlar genellikle;

·        Depolarda

·        Lojistik merkezlerinde

·        Fabrikalarda

·        İnşaat sahalarında

·        Liman ve terminal alanlarında

kullanılmaktadır.

Aşırı yükleme, devrilme, fren arızası, hidrolik kaçak veya operatör hatası durumunda ciddi iş kazaları meydana gelebilir. Bu nedenle endüstriyel araçlar mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Endüstriyel araçların tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standartlara dayanmaktadır:

·        TS EN ISO 3691 – Endüstriyel Araçlar Güvenlik Kuralları

·        TS EN 1459 – Değişken Erişimli Araçlar

·        TS EN 1726 – Elektrikli Endüstriyel Araçlar

·        TS EN 12895 – Elektromanyetik Uyumluluk

·        TS EN 1175 – Elektrikli Donanımlar

·        Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; devrilme güvenliği, fren sistemi, direksiyon mekanizması, hidrolik sistemler ve yük kapasitesi kriterlerini kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Endüstriyel araçlar, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Kaldırma ve İletme Ekipmanları” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

·        Endüstriyel araçların periyodik kontrolleri ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.

·        Statik ve dinamik yük testleri gerçekleştirilir.

·        Test yükü genellikle anma yükünün en az %125’i (1,25 katı) olarak uygulanır.

·        Fren sistemi, hidrolik sistem, direksiyon ve lastik durumu kontrol edilir.

·        Devrilme koruma sistemi (ROPS/FOPS) incelenir.

·        Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.

·        Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Endüstriyel araçların güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

·        İlk kullanım öncesi

·        Önemli bakım ve onarım sonrası

·        Uzun süreli kullanım dışı kalma durumunda

·        Kaza sonrası

ekipmanın yeniden kontrol edilmesini sağlar.

Operatör Yükümlülüğü

İşveren, aracı kullanacak personelin operatör belgesine sahip olmasını ve gerekli eğitimi almasını sağlar.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.