Eğimli Yük Taşıma Tertibatları

Eğimli Yük Taşıma Tertibatları Nedir?

Eğimli yük taşıma tertibatları; yüklerin belirli bir eğim boyunca yukarı veya aşağı yönde taşınmasını sağlayan mekanik iletim sistemleridir.

Bu sistemler genellikle;

·        Raylı eğimli taşıma sistemleri

·        Halatlı çekme sistemleri

·        Eğik konveyör sistemleri

·        Eğik platformlu taşıma düzenekleri

şeklinde tasarlanır.

Kullanım alanları:

·        İnşaat şantiyeleri

·        Depo ve lojistik merkezleri

·        Üretim tesisleri

·        Maden sahaları

·        Yükleme–boşaltma alanları

Eğimli sistemlerde yük kayması, halat kopması, fren arızası veya ray sistemi deformasyonu ciddi kazalara neden olabilir. Bu nedenle eğimli yük taşıma tertibatları mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Eğimli yük taşıma tertibatlarının tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standartlara dayanmaktadır:

·        TS EN 12158 – Yük Taşıyan İnşaat Asansörleri (benzer sistemler için)

·        TS EN 14492 – Güç Tahrikli Vinçler

·        TS EN 12385 – Çelik Halatlar

·        TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti

·        Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; taşıma kapasitesi, fren sistemleri, ray/halat güvenliği ve acil durdurma sistemlerini kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Eğimli yük taşıma tertibatları, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Kaldırma ve İletme Ekipmanları” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

·        Periyodik kontroller ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.

·        Statik yük testi, anma yükünün en az %125’i (1,25 katı) ile uygulanır.

·        Halat, ray ve bağlantı noktaları kontrol edilir.

·        Fren sistemi ve geri kaçmayı önleyici mekanizma test edilir.

·        Elektrik ve kumanda sistemi incelenir.

·        Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.

·        Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Eğimli yük taşıma tertibatlarının güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

·        Kurulum sonrası

·        Yer değişikliği sonrası

·        Halat değişimi sonrası

·        Önemli bakım ve onarım sonrası

·        Arıza veya kaza durumlarında

sistemin yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Yük taşıyan sistemlerde yapılan önemli değişiklik sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.