Çekici Dozerler

Çekici Dozer Nedir?

Çekici dozerler; ön kısmında bıçak (blade) bulunan ve paletli yürüyüş sistemi ile çalışan, zemin tesviyesi, itme, kazı ve dolgu işlerinde kullanılan ağır iş makineleridir.

Başlıca kullanım alanları:

• Yol yapım çalışmaları
• Şantiye sahaları
• Maden ocakları
• Hafriyat ve dolgu işleri

Temel bileşenleri:

• Dozer bıçağı (blade)
• Palet sistemi
• Hidrolik sistem
• Motor grubu
• Operatör kabini (ROPS/FOPS)

Başlıca Riskler

• Devrilme (eğimli zemin)
• Geri manevrada ezilme
• Görüş alanı kısıtlılığı
• Hidrolik sistem arızası
• Palet kopması veya gevşekliği
• Gürültü ve titreşim maruziyeti

Bu makineler yüksek ağırlık ve güç içerdiğinden ciddi iş kazalarına yol açabilir.

İLGİLİ MEVZUAT DAYANAKLARI

6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu

İşveren; iş makinelerinin güvenli kullanılmasını sağlamakla yükümlüdür.

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği

• İş makineleri güvenli çalıştırılmalıdır.
• Kurulum, yer değişikliği ve önemli bakım sonrası kontrol edilmelidir.
• Tehlikeli alanlara yetkisiz erişim engellenmelidir.

Makine Emniyeti Mevzuatı

Çekici dozerler makine kapsamındadır ve;

• CE işareti
• Uygunluk beyanı
• Risk değerlendirmesi

zorunludur.

Operatör Yetkilendirme

Dozer operatörlerinin ilgili mevzuata uygun iş makinesi operatör belgesine sahip olması gerekir.

İLGİLİ ULUSAL / ULUSLARARASI STANDARTLAR

• TS EN 474-1 – Toprak İş Makineleri – Genel Güvenlik
• TS EN 474-2 – Dozerler İçin Özel Güvenlik Şartları
• TS EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• TS EN ISO 3471 – ROPS (Devrilme Koruma Yapısı)
• TS EN ISO 3449 – FOPS (Düşen Cisim Koruma Yapısı)

Bu standartlar;

• Devrilmeye karşı kabin dayanımı
• Düşen cisimlere karşı koruma
• Fren sistemleri
• Acil durdurma
• Görüş alanı gereklilikleri

gibi güvenlik kriterlerini belirler.

İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜKLERİ

Stabilite ve Çalışma Alanı Güvenliği

• Eğimi ve zemin stabilitesini değerlendirir.
• Geri manevrada ikaz sistemlerini aktif tutar.

Periyodik Teknik Kontrol

• Hidrolik sistemleri kontrol ettirir.
• Palet sistemini ve bağlantı elemanlarını denetler.
• Fren ve yönlendirme sistemlerini test ettirir.

Operatör Güvenliği

• Belgeli operatör çalıştırır.
• Emniyet kemeri kullanımını sağlar.

Kayıt Tutma

• Bakım ve kontrol kayıtlarını muhafaza eder.