Buharlı Pişirme Kazanları

Buharlı Pişirme Kazanları Nedir?

Buharlı pişirme kazanları; buhar enerjisi kullanarak gıda ürünlerinin pişirilmesini sağlayan, ceketli (çift cidarlı) basınçlı sistemlerdir. Bu sistemlerde; iç hazne içerisinde pişirilecek ürün bulunur ve dış cekette dolaşan buhar sayesinde homojen ısı transferi sağlanır.

Buharlı pişirme kazanları genellikle;

• Endüstriyel mutfaklarda
• Yemekhanelerde
• Gıda üretim tesislerinde
• Konserve ve hazır yemek fabrikalarında

kullanılmaktadır.

Basınçlı buhar ile çalışmaları nedeniyle kapak kilit sistemleri, emniyet ventilleri ve buhar ceketi güvenliği kritik öneme sahiptir. Gövde zayıflaması veya emniyet sistem arızası durumunda ciddi yanma ve patlama riski oluşabilir.

Bu nedenle buharlı pişirme kazanları mevzuat kapsamında periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Buharlı pişirme kazanlarının tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standart ve mevzuatlara dayanmaktadır:

• TS EN 13445 – Basınçlı Kaplar
• TS EN 12953 – Alev-Duman Borulu Kazanlar (buhar beslemeli sistemlerde)
• EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB – PED)
• Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; kazan gövdesi, buhar ceketi, kapak kilit sistemi, emniyet ventili ve basınç güvenlik ekipmanlarını kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Buharlı pişirme kazanları, 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Basınçlı Kap ve Tesisatlar” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

• Buharlı pişirme kazanlarının periyodik kontrolleri, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.
• Basınçlı gövde ve buhar ceketi kontrol edilir.
• Kapak kilit mekanizması ve emniyet sistemleri incelenir.
• Emniyet ventili ve basınç göstergeleri kontrol edilir.
• Gerekli hallerde basınç testi uygulanır.
• Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.
• Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Buharlı pişirme kazanlarının güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

• Kurulum sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası
• Arıza, kaza veya uzun süreli kullanım dışı kalma durumlarında

ekipmanın yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Basınç taşıyan gövde veya kilit sisteminde yapılan önemli bakım sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.