Boyama Makineleri (Kazanları)

Boyama Makineleri (Boyama Kazanları) Nedir?

Boyama makineleri (boyama kazanları); tekstil, iplik, kumaş ve benzeri ürünlerin belirli sıcaklık ve basınç altında boya banyosu içerisinde işlem görmesini sağlayan kapalı basınçlı sistemlerdir.

Bu makineler;

• Tekstil fabrikalarında
• İplik ve kumaş boyama tesislerinde
• Kimyasal proses hatlarında

kullanılmaktadır.

Kapalı sistem yapısı ve yüksek sıcaklık nedeniyle; basınç artışı, kapak kilit sistemi arızası, emniyet ventili yetersizliği ve kimyasal buhar oluşumu gibi riskler taşırlar.

Bu nedenle boyama makineleri mevzuat kapsamında basınçlı kap olarak değerlendirilir ve periyodik kontrole tabidir.

İlgili Ulusal ve Uluslararası Standartlar

Boyama makinelerinin tasarım, imalat ve kontrol kriterleri aşağıdaki standart ve mevzuatlara dayanmaktadır:

• TS EN 13445 – Basınçlı Kaplar
• TS EN 12953 – Alev-Duman Borulu Kazanlar (ısıtma sistemleri bağlantılı ise)
• EN ISO 12100 – Makine Emniyeti
• Basınçlı Ekipmanlar Yönetmeliği (2014/68/AB – PED)
• Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT)

Bu standartlar; gövde dayanımı, kapak kilit sistemleri, emniyet ventilleri, basınç kontrol sistemleri ve güvenlik donanımlarını kapsar.

Periyodik Kontrol ve Mevzuat Dayanağı

Boyama makineleri (boyama kazanları), 25.04.2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamında “Basınçlı Kap ve Tesisatlar” sınıfında yer almaktadır.

Yönetmeliğin EK-III bölümüne göre;

• Boyama kazanlarının periyodik kontrolleri, ilgili standartlarda aksi belirtilmediği sürece yılda en az bir (1) kez yapılır.
• Basınçlı gövde, kapak kilit mekanizması ve emniyet sistemleri kontrol edilir.
• Gerekli durumlarda basınç testi uygulanır.
• Emniyet ventili ve basınç göstergeleri kontrol edilir.
• Kontroller yalnızca yönetmelikte belirtilen yetkili kişiler tarafından yapılabilir.
• Kontrol sonuçları raporlanır ve işveren tarafından saklanır.

İşverenin Yükümlülükleri

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili Yönetmelik hükümleri doğrultusunda işveren;

MADDE 5 – Genel Yükümlülük

Boyama makinelerinin güvenli şekilde çalışmasını sağlamak ve gerekli bakım ile periyodik kontrolleri yaptırmakla yükümlüdür.

MADDE 7 – Periyodik Kontrol

• Kurulum sonrası
• Önemli bakım ve onarım sonrası
• Arıza, kaza veya uzun süreli kullanım dışı kalma durumlarında

makinenin yeniden kontrol edilmesini sağlar.

MADDE 6/A – Önemli Bakım ve Onarım

Basınç taşıyan gövde veya kilit sisteminde yapılan önemli bakım sonrası ekipman kontrol edilmeden devreye alınamaz.

MADDE 14/A – Yetkilendirme

Periyodik kontroller yalnızca yetkili kişiler tarafından yapılabilir. Yetkisiz kişilerce düzenlenen raporlar geçersizdir.